Seeds Details

गच्चीवरची भाजीपाल्याची बाग फुलवण्यासाठी परवडणार्या किमंतीत बियाणे उपलब्ध


20/- per packets… Postege 40/- (All Over India)

1 गच्चीवरची बाग Bhindi Seeds copy copy भेंडी / भिंडी/ Okra/ lady Finger/ Bendi/ Bhindi

packet size – 1.5x 2 Inch

seeds: 50 +

 

 

==========================================

8 गच्चीवरची बाग mula Seeds copy copy

मुळा / मुली/ Radish/ lady Finger/ Mula

packet size – 1.5x 2 Inch

seeds: 100 +

============================================================

9 गच्चीवरची बाग Chavali SeedsBlack eyed beans / Cow Peas / चवळी/ Chavali

packet size – 1.5x 2 Inch  

seeds: 10+

 

 

============================================================

20 गच्चीवरची बाग Coriander Kothambir Seeds copy copy

Cilantro / Coriander leaves / कोथिंबिर /kothiMbir    

packet size – 3 x 2 Inch  

seeds: 500+ ( Multi cut)

लेखः धने लागवड कशी करावी….

============================================================

23 गच्चीवरची बाग palak Spinach Seeds copy copySpinach/ Palak/ पालक

packet size – 1.5x 2 Inch

seeds: 100 +

 

 

============================================================14 गच्चीवरची बाग Pink Malbar Spinch Seeds copy copyRed Malabar Spinach/ लाल मायाळू/ Lal Mayalu

packet size – 1.5x 2 Inch

seeds: 50 +

 

============================================================

13 गच्चीवरची बाग Green Malbar Spinch Seeds copy copy

Gree Malabar Spinach/ हिरवा मायाळू/Hirva Mayalu

packet size – 1.5x 2 Inch

seeds: 20 +

 

============================================================

19 गच्चीवरची बाग Lal Math Seeds copy copyLal math/ Red Chawli leaves/ Red Amaranthus/ लाल माठ/ लाल चवली

packet size – 1.5x 2 Inch

seeds: 200 +

 

============================================================

22 गच्चीवरची बाग Hirava Math Seeds copy copy

Hirva math/ Hari Chawli leaves/ Green Amaranthus/ हिरवा माठ/ हरी चवली

packet size – 1.5x 2 Inch

seeds: 200 +

 

============================================================

24 गच्चीवरची बाग Beans wal Seeds copy copy

Beans/ Wal/ वाल

packet size – 1.5x 2 Inch

seeds: 6 

 

 

============================================================

3 गच्चीवरची बाग Ambadi Seeds copy copy

अंबाडी / Ambadi / Hibiscus Cannabinols

packet size – 1.5x 2 Inch

seeds: 25+ 

 

 

============================================================

21 गच्चीवरची बाग Methi Seeds copy copy

Methi / मेथी / Fenugreek

packet size – 3 x 2 Inch

seeds: 250+ ( Multi Cut)

============================================================

7 गच्चीवरची बाग Chilachi Seeds copy copy

Chilachi Baji/ Ghol/  घोळ/ Purslane

packet size – 1.5x 2 Inch

seeds: 250+ 

 

 

 

==========================================================

6 गच्चीवरची बाग Shephu Seeds copy copy

Shephu / dill leaves /suva bhaji/ शेफूची भाजी

packet size – 1.5x 2 Inch

seeds: 150+ 

 

 

======================================

चाकवत / Goosefoot/  Fat-hen/ Chenopodium album

packet size – 1.5x 2 Inch

seeds: 150+ 

===========================================================

करडई/ SAFFLOWER 

packet size – 1.5x 2 Inch

seeds: 50+ 

============================================================

श्रावण घेवडा / बिनीस  / फ्रेंच बीन्स / फरसबी

packet size – 1.5x 2 Inch

seeds: 10

 

gardening course

*Course Details*
https://www.groworganic.club/n2vhxa6o
संदीप चव्हाण, गच्चीवरची बाग, नाशिक. महाराष्ट्र. इंडिया से.. 9850569644

How ECONOMICAL Bricks Setup

गच्चीवर विटांचे वाफे तयार करणे हे आर्थिक दृष्टया परवडते का.. असा तुम्हालाही प्रश्न पडला असेल तर हा लेख नक्की वाचा


gachchivarchi-baug2गच्चीवर विटांचे वाफे तयार करणे हे आर्थिक दृष्टया परवडते का..

लोक विचारतात की गच्चीवर वाफे पध्दतीने बाग फुलवली ती परवडते का…

तर उत्त्तर आहे. सर्वार्थाने परवडते. ते कसे आपण पाहूया..

 

गच्चीवर वाफे पध्दतीने बाग फुलवतांना जो काही खर्च येतो तो गुंतवणूकीच्या दृष्टीने खूपच परवडणारा असतो. साधारण ९ इंच उचीचा व १२ बाय १२ इंच चौरसाचा खर्च जरी अंदाजे व्दीवार्षिक खर्च हा १८५ रू जरी पकडला तरी तो दररोज २५ पैसे या दराने आपल्याला एक चौरसाचा खर्च येते. एका चौरसात तीन महिन्याची भाजी पकडली तरी तो २३ रूपये खर्च येतो. या २३ रूपयात आपल्याला ( तीन महिण्यात दोन भाज्या मिळाल्या तरी त्या रासायनिक खतात पिकवल्या गेलेल्या भाज्यांच्या बाजार भावाप्रमाणे येतात.) येथे तर आपण विषमुक्त पिकवणार आहोत. ज्याचे पैशाचे मोल दुप्पट केले तरी ती भाजी ६० रू किमतीची होते. तसेच या वाफे पध्दतीत आपण पंचस्तरीय भाज्या लागवड करणार आहोत. एकादे भाजी कमी आली तरी त्याची कसर दुसरी भाजी भरून काढते.  तर अशा प्रकारे हा वाफा परवडणारा तर आहेच. शिवाय आपल्याला बाग फुलवण्याचा आनंद, समाधान, पर्यावरणाचे जे रक्षण होणार आहे. त्याचे पैशात मोल करता येणार नाही. (वाफ्याविषयी सविस्तर वाचा) 

शिवाय आपल्याला कोणतेही बांधकाम करावयाचे नाही. त्या विटा आपण सहजतेने दुसरीकडे हलवू शकतो. बाग करायवयाची नसेल तर त्याचा इतरत्र वापर करू शकतो. खाली अंथरला जाणारा प्लास्टिक कागद हा वर्षानुवर्ष टिकतो. शिवाय तयार होणारी सुपीक व सुंगधीत माती ही खता सारखी तयार होते.

संदीप चव्हाण, गच्चीवरची बाग, नाशिक.

अशा पध्दतीने आपल्याला गच्चीवर वाफे तयार करणे  हे सर्वार्थाने परवडणारे आहे.

Home composting and kitchen gardening workshop

सर्वात महत्वाचे म्हणजे रासायनिक भाज्यांना चवच नसते अशी चव हरवलेले आपण शहरातली माणसे हॉटेलचे जेवण जवळ करतात पण यातून योग्य पोषण मिळतच नाही. खरं पोषण आणि खरं खरी चव अनुभवायची असेल तर घरच्या घरी भाजीपाला पिकवणे याशिवाय दुसरा पर्याय नाही.


Home composting and kitchen gardening workshop

विषमुक्त भाजीपाला ही काळाची गरज झाली आहे. योग्य पोषणाअभावी आधुनिक जगातील सुख सुविधा व आरोग्य सुविधा यांचा योग्य तो परिणाम यावा यावयास वेळ लागतो. रासायनिक भाजीपाला हा आरोग्याला घातकच आहे हे आता सर्वमान्य होत आहे आणि सर्वात महत्वाचे म्हणजे रासायनिक भाज्यांना चवच नसते अशी चव हरवलेले आपण शहरातली माणसे हॉटेलचे जेवण जवळ करतात पण यातून योग्य पोषण मिळतच नाही. खरं पोषण आणि खरं खरी चव अनुभवायची असेल तर घरच्या घरी भाजीपाला पिकवणे याशिवाय दुसरा पर्याय नाही. घरचा भाजीपाला म्हटलं की पहिल्यांदा आपल्या डोक्यात येतं की त्यात खूप खर्च लागेल पण हा केवळ गैरसमज असून आपण वेळ दिला, त्याचे विज्ञान, निसर्गचक्र समजून घेतलं तर सहजरीत्या घरच्या घरी भाजीपाला पिकवू शकतो आणि त्याचा जोडीला होम कंपोस्टिंग हे खूप महत्त्वाचं आहे म्हणूनच गच्चीवरची बाग नाशिक व महाराष्ट्र टाइम्स नाशिक यांच्या संयुक्त विद्यमाने मागील दोन वर्षातील ही चौथी कार्यशाळा संपन्न करत आहोत येत्या 6 ऑक्टोबर 2019 रविवार रोजी नाशिक येथे संपन्न होणार आहे. या कार्यशाळेत लोकसत्ता ह्या वर्तमानपत्रातील गच्चीवरची बाग या सदराचे व गच्चीवरची बाग पुस्तकाचे लेखक संदीप चव्हाण हे स्वतः स्लाईड शो द्वारे मार्गदर्शन करणार आहेत.

कार्यशाळे नंतरही ही आपण त्यांच्याशी सोशल मीडियाद्वारे संपर्क साधून भाजीपाला निर्मिती व कंपोस्टिंग साठीचे मार्गदर्शन मिळवू शकता. तर आपण सहकुटुंब सहभागी व्हावे या अपेक्षेने. http://www.gacchivarchibaug.in

9850569644/8087475242


Home composting and जे kitchen gardening workshop

Chemical free food is necessary of this era. Lack of proper & origin nutrition takes time to bring about the right effects of the well-being and health care of the modern world. It is becoming increasingly common that chemicals are dangerous to health, and most importantly, people in the city who miss the taste of chemicals have no taste, but they do not get proper nutrition. There is no choice but to cook homemade vegetables if you want to experience true nutrition and true taste.
Home vegetable said that it comes to our head for the first time, it will cost a lot, but it is only a misunderstanding and if we give the time, understanding the nature and nature of the cycle, we can easily grow vegetables in our house and home composting is very important for the couple. This is the fourth workshop in the last two years in collaboration with Maharashtra Times Nashik doing nuns.
It will be held on Sunday, October 6, 2019 in Nashik. The workshop will be directed by Sandip Chavan, author of the Gachivarchari Bagh column in the newspaper Lokasatta, and Sandeep Chavan, the author of the Gachchivar Bagh book. After the workshop you can also contact them through social media and get guidance on vegetable production and composting. So expect you to join a family.

http://www.gacchivarchibaug.in

9850569644/8087475242

पावसाळ्यात बागेची काळजी कशी घ्यावी.

निरक्षण शक्ती वाढवावी. निरिक्षणात आलेल्या अळ्या या वेचून फेकून द्याव्यात. गोगलगायीचा प्रादुर्भाव होण्याची शक्यता असते अशा वेळेस त्या वेचून फेकून द्या किंवा त्यावर तंबाखू पावडर टाकावी.


vertical garden 1 1 (18)

How to care terrace garden in rainy season by गच्चीवरची बाग, नाशिक.

पावसाळ्यात गच्चीवरची बागेची विशेष तर्हेने घ्यावयाची काळजी…

टेरेसवर आपण बाग फुलवली असल्यास पावसाळ्यात विशेष तर्हेने काळजी घेणे गरजेचे असते.

टेरेस नेहमी स्वच्छ ठेवा, शक्यतो खराट्याने झाडून घ्या. टेरेसवर पडलेल्या पालापाचोळा हा एक गोळा करून पोत्यात अथवा बादलीत किंवा झाडाच्या मुळांशी टाका.

टेरेसवर काही ठिकाणी पाणी थोडेफार साचत असल्यास जमेल तसे पाणी खराट्याने काढून टाका.

जेथून पाणी वाहून जाते तो पाईप, अथवा ति जागा स्वच्छ, विना अडथळाअसावी याची काळजी घ्यावी. तेथील आजू बाजूला असलेल्या रोपांच्या पिशव्या, कुंड्या बाजूला करून घ्या.

बरेचदा जेथे कुंड्या, वाफे नसतात तेथे उन्हाळात टेरेसवरील सिमेंटला पापडी येण्याची शक्यता असते. अशा वेळेस त्या ठिकाणीची वाळी, सिमेंटची पापडी काढून टाका. त्यात कोरडे व्हाईट सिमेंट टाका. त्यावर टोपली ठेवून द्या म्हणजे पाऊस आला तरी त्यास नुकसान न पोहचता वाळून कडक होऊ शकते.

सात आठ दिवस सलग रिमझिम पाऊस येत असल्यास टेरेस वर शेवाळ येण्याची सुरवात असते. यावरून पाय घसरून पडण्याची शक्यता असते. अशा ठिकाणी जाड मिठ टाकावे. नंतर खराट्याने झाडून घ्यावे.

गच्चीवरील झाडांवर, रोपांवर या काळात पाने खाणार्या अळीचे प्रमाण वाढते. अशा वेळेस पावसाची उगडीप झाल्यानंतर उग्रवासाचे पदार्थाचे पाणी टाकून फवारणी करावी. उदाः जिवामृत पाणी, गोमुत्र पाणी, मिठ पाणी, तंबाखू पाणी, ताक पाणी, चूना पाणी यांची फवारणी करावी.

निरक्षण शक्ती वाढवावी. निरिक्षणात आलेल्या अळ्या या वेचून फेकून द्याव्यात. गोगलगायीचा प्रादुर्भाव होण्याची शक्यता असते अशा वेळेस त्या वेचून फेकून द्या किंवा त्यावर तंबाखू पावडर टाकावी.

उन्हाळ्यात उन्हापासून बचावासाठी हिरवे कापड लावले असल्यास ते काढून टाका. बागेत हवा खेळती राहू द्या. कारण बागेत हवा खेळती नसेल तर कीड वाढण्याची शक्यता असते.

कुंड्यामधे पाणी साचत असल्यास कुंड्याचे खालील छिद्र ही मोठी करावीत अथवा लोखंडी सळई टाकून कुंडीत तळाशी साचलेला गाळ काढून टाकावा म्हणजे अधिकच्या पाण्याचा निचरा होईल.

कुठे पाणी साठत असल्यास ते उपडे करून ठेवावेत म्हणजे डासांची निर्मीती होणार नाही.

वेलवर्गीय बियांची लागवड केली असल्यास वेळेतच त्यास मंडप तयार करा त्यास दिशा द्या. म्हणजे वेलाचा गुंता व पसारा हा आटोपशीर असेन.

किचन वेस्ट कंपोस्टींग करत असाल तर त्यात पावसाचे पाणी जाणार नाही याची काळजी घ्या.

कुंड्यामधून माती ओव्हरफ्लो होत असेन तर मूठ-मूठ भर माती काढून ति दुसरीकडे संग्रहीत करा.

नव्या बियाणं लागवड करा. १० ते १५ दिवसात उगवल्या नाहीत तर नवीन लागवड करा.

वाफा किंवा कुंडीच्या बाहेर आलेली गांडूळे ही पुन्हा वेचून तेथेच टाका.

पावसाळ्यात कुंड्यामधील जास्तीचे पाणी वाहून जाते त्यासोबत पाण्यात खत व इतर द्रव्येही वाहून जातात. अशा वेळेस शक्य असल्यास हे पाणी संग्रहीत करा. पाऊस लांबणीवर पडला तर हे पाणी पुन्हा झाडांना देता येते.

गच्चीवरची बाग, नाशिक. संदीप चव्हाण,

9850569644 / 8087475242

http://www.gacchivarchibaug.in

IMG_20190301_155819_761

जाहिरात: उपलब्ध जागा, उपलब्ध वस्तू व उपलब्ध नैसर्गिक संसाधनांचा वापर करून घरच्या घरी विषमुक्त भाजीपाला पिकवा. गच्चीवरची बाग पुस्तक (व्दितीय आवृत्ती)
घरपोहोच by post 240/-
WTS app 9850569644 / 8087475242

संदीप चव्हाण नाशिक.

Advertisements
Advertisements

Terrace gardens with organic farming a fad

“The popularity of terrace gardens has drastically increased these days.”


By -TNN Gayatri Deshmukh

vertical garden 1 1 (18).JPG

Terrace gardens with organic farming a fad
Terrace gardens are the next big thing in Nashik. With people aiming to not only beautify their place but also spread the message of organic farming, this has caught the fancy of most Nashikiites.
 
 
 
 
 
 

Thirty-four-year-old Sandeep Chavan has made a 150 sq feet terrace garden at his place and focuses on organic farming. He even gets visitors who take his advice on farming. “One can easily grow the basic vegetables like cauliflower, brinjal, tomatoes, leafy vegetables on their terraces. I also guide people on making organic fertilizers at home without spending much time. Awareness about organic vegetables is also increasing among people,” said Chavan.There are several people like Chavan who have made terrace gardens a fad in the city. Ranjani Gehani, a retired banker, has been nurturing her terrace garden for the last couple of years. She said, “We have now got a professional to help us with our terrace garden. We dry the kitchen waste and make fertilizers out of it. About four days a week, we eat the vegetables which grow in our terrace garden. I am quite proud of the aloe vera plants growing in our garden. I even grow herbs like lemon grass and mint and make herbal tea from it.”
 
 
In fact, the concept of terrace gardens has become so strong that most people looking to buy a place are looking for a bigger terrace to accommodate a terrace garden. Vikram Matlani, a banker, is a case in point. “I rejected a few places because they did not have a terrace. I want to develop a terrace garden as it is essential to have the presence of trees and plants around us.”
 
 “The popularity of terrace gardens has drastically increased these days.”
 
Terrace gardens are also looked upon as a psychological need of people. Dr Supriya

Aagashe, a clinical psychologist said, “People are advised to talk to trees. I have my own terrace garden the fertilizers for which I make out of vermiculture. The response to the demos of terrace gardens has also gone up considerably.”

Terrace gardens are also proving to be beneficial for the improving the environment. A translator and writer by profession Vandana Atre, said, “I have a terrace garden for the past seven years. It is an amazing feeling to see birds make nests in your terrace gardens.”

 
 

फक्त profession नाही, ही आमची passion आहे.

सहा वर्षात आम्ही काय काय साध्य केलेय त्याचा हा प्रवास… आपल्या समोर मांडत आहेत. आपल्याला आवडल्यास नक्कीच लेखाखाली प्रतिक्रिया नोंदवा…


गच्चीवरची बागेला ३१ मार्च २०१९ रोजी सहा वर्ष पूर्ण होताहेत सहा वर्ष… या सहा वर्षात आम्ही काय काय साध्य केलेय त्याचा हा प्रवास… आपल्या समोर मांडत आहेत. आपल्याला आवडल्यास नक्कीच लेखाखाली प्रतिक्रिया नोंदवा…

फुलू लागलीय गच्चीवरची बाग ….गेल्या पंधरा वर्षापूवी शेतकर्यासोबत काम करता करता सेंद्रीय शेतीची गरज लक्षात आली. त्यामुळे शेती घ्यायची असं ठरवले. आधी घर की शेती अश्या व्दिधा अवस्थेत असलेले मनाने प्राथमिक गरज म्हणून घराची निवड केली. तसेच गगणाला भिडलेले शेतीचे भाव पाहता शेती विकत घेणे शक्य नव्हते. त्यामुळे अपार्टमेंट मधील फ्लॅट घेण्यापेक्षा रो हाऊस घेण्याचे ठरवले आणि सुरवात झाली बागेला

6732410_orig

ती पण एका कुंडीपासून अर्थात गच्चीवरच्या बागेला.

रोजचीच कचर्याची समस्या त्याचं करायचं काय व वाढत्या शहरीकरणासोबत ही समस्या वाढतच जाणार असा प्रश्न बारावीत असल्यापासून मनात होताच. त्यावर उपाय शोधले पाहिजेत तेव्हा या कचर्याचं आणि बागेची सांगड घातला येईल का हाही मुद्दा पिच्छा पुरवत होताच. मग सुरू झाले कचर्याचे प्रयोग. प्रयोग कसले वेगवेगळे खेळच म्हणा हवं तर .. छंदातून सुरू झालेले हे प्रयोगातून वेस्ट कंपोस्टिंगचे एक एक सुत्र, विज्ञान लक्षात येवू लागले आणि त्यातून तयार झाली गारबेज टू गार्डन ही संकल्पना अर्थात गच्चीवरची बाग…

उपलब्धतेचा मंत्र… बाग फुलवण्यासाठी हवी फक्त इच्छा शक्ती, 250 मिली ग्रॅमच्या दूधाच्या पिशवी पासून, शितपेयांच्या बाटली पासून तर वाफ्यांपर्यंत अश्या कोणत्याही उपलब्ध वस्तूत बाग फूलवता येते. तसेच विंडो ग्रिल, टेरेस, बाल्कनी जमीन अश्या कोणत्याही व कमीत कमी जागेत बाग फूलवता येतेच पण शिवाय उपलब्ध नैसर्गिक संसाधने उदाः नारळाच्या शेंड्या, ऊसाचे चिपाट, पालापाचोळा, वाळलेलं किचन वेस्ट अश्या नैसर्गिक संसाधनाचा वापर करता येतो.

विस टक्के मातीत फूलवली बाग… बाग फूलवण्यासाठी शंभर टक्के मातीची गरज नाही. कुंडी किंवा वाफा भरताना नारळाच्या शेंड्या, ऊसाचे चिपाट, पालापाचोळा, वाळलेलं किचन वेस्ट व सर्वात वरती माती असे पाच घटक २० -२० टक्के वापरले तरी बाग उत्तम प्रकारे फूलवता येते.

अनुभवावर आधारीत पुस्तकाचे लिखाण…गच्चीवरची बाग नावाचे स्व:अनुभवावर आधारीत पुस्तिका प्रकाशीत केली आहे. साध्या, सोप्या व सहज साध्य अशा पध्दतीमुंळे नव्याने बाग तयार करणार्यांसाठी ही पुस्तिका आजही मार्गदर्शक ठरत आहे. नुकतीच पुस्तकाची व्दितीय आवृत्ती प्रकाशीत केलीय.

तसेच लोकांनी बाग, कचरा व्यवस्थापन या विषयी विचारलेल्या प्रश्नांची उत्तरे ही छोट्या वाक्यात देण्याचा प्रयत्न मागील दोन वर्ष चालला होता. त्या स्वःलिखित उत्तरांचे तुम्हाला माहित आहे का नावाचे पुस्तक नुकतेच प्रकाशीत झाले आहे. खरं तर यातील वाक्य ही कार्यशाळेत वापरली जातात. यात नमूद केलेली वाक्य ही डोळे उघडणारी व नव्याने माहिती व ज्ञान प्रदान करणारी आहे.
लोकसत्ता- चतुंरग पुरवणीत गच्चीवरची बाग या नावाने वर्षभर सदर लिखाण केले. त्यास उभ्या महाराष्ट्रातून प्रतिसाद मिळालाय. त्याचप्रमाणे वृत्तपत्र व मासिकांसाठी लिखाण, व स्तंभ लेखन सुरू असते.

हिंदी भाषीक दाणापाणी या मासिकात प्रकाशन.. गच्चीवरची बाग या पुस्तकाचे महत्व ओळखून इंदोर स्थित संस्थेतर्फे दाणापाणी या मासिकात हिदी भाषेत लेखमाला प्रकाशीत होत आहे.

गच्चीवरची बागेसाठी नोकरी सोडली…पंधरा वर्ष नोकरी केल्यानंतर गच्चीवरील निसर्ग हाक देवू लागला. नोकरी की निसर्ग या निवडीत नोकरी सोडली व निसर्गाला जवळ करत कामाला सुरूवात केली गच्चीवरची बाग. तेच उपजिवकेचे साधन बनले.

ऑल इन वन वेस्ट कंपोस्टर…घरात तयार होणारा हिरवा कचरा, खरकटे अन्न, पालापाचोळा व साबण विरहीत खरकटे पाणी यांचा एकाच कंपोस्टर मध्ये कंपोस्टिंग करता येते. असे घरच्या घरी प्रत्येकाला तयार करता येईल असे कंपोस्टर वापरले जाते. त्याबद्दल मार्गर्शनही केले जाते. त्यात गांडुळे सोडली जातात. यातून द्रव, घन स्वरूपात खत तयार होते. सहा ते बारा महिने थांबण्याची तयारी असल्यास माती आणण्याची गरज नाही. ही खत रूपी मातीचा बाग फूलवण्यासाठी वापर केला जातो.

पाचशे घरात फुलतेय बाग…गेल्या सहा वर्षापासून नाशिक शहरात गारबेज टू गार्डन ही संकल्पना राबवत आहेत. आतापर्यंत पाचशे घऱात कचर्याचं व्यवस्थापनातून बाग फूलवून दिली आहे.

मार्गदर्शनासाठी तयार केले संकेतस्थळ…गच्चीवरची बागची माहिती लोकांपर्यंत पोहचावी यासाठी www.gacchivarchibaug.in हे संकेतस्थळ तयार केले आहे. त्याला रोज नवनवीन लोक भेट देत आहे. या संकेतस्थळामुळे बाग कशी फूलवता येते याचे काही माहितीपट, फोटो, लेख, बातम्या उपलब्ध आहेत त्यामुळे बर्याच मंडळीची विचारपुस वाढली आहे. https://organicvegetableterracegarden.wordpress.com/ या दुसर्या संकेत स्थळावर अदयावत माहिती प्रकाशीत केली जाते.

सोशल मिडीया वर मोफत मार्गदर्शन…9850569644 हा व्हॉटस अप व टेलेग्राम क्रं. सर्वासांठी उपलब्ध केला असून त्यावर व्यक्तिगत मार्गदर्शन करतो. तसेच फेसबुक वर गच्चीवरची बाग, छज्जा पर सब्जी, Organic Vegetable Terrace Garden, गच्चीवरची बाग नाशिक page असे फेसबूक पेजेस असून त्यावर रोज भाज्या, टेरेस गार्डन बद्दल नवनवीन अपडेट्स पाठवले जातात. त्यातून लोकांना घरच्या घरी बाग फूलवण्याची प्रेरणा मिळते तसेच Sandeep k C नावाचे फेसबूक वॉल आहे. याशी जोडून घेता येईल. या पेजेस व जगभरातील मराठी माणूस जोडला असून बागकामाविषयी आवड नोंदवत आहे.

दोनशे लोक रोज बघतात चित्रफीत…इंदोर स्थित भारतीय सजीव कृषी समाज (OFAI) व्दारे गच्चीवरची बाग या कामाची दखल घेत पाच मिनीटांचा सज्जी पर सब्जी… (Hindi Organic Terrace Faring) माहितीपट बनवला आहे. तो यूट्यूब वर उपलब्ध असून त्यास रोज सरासरी २०० लोक बघतात. डिसेंबर २०१४ तयार झालेल्या माहितीपटाला आजपर्यंत 2 लाख ९० हजार लोकांनी पाहिला आहे. त्यावर संपर्क क्र दिला असल्यामुळे गोवा, नेपाळ, आसाम वरून बाग फूलवण्यासंबधीचे प्रश्न, शंका विचारले जातात. या माहितीपटामुळेच खर्या अर्थाने गच्चीवरची बाग ग्लोबल होत आहे. video

गच्चीवरील शेतीः एग्रोवन साम तर्फे माहितीपट….एग्रोवन साम तर्फे गच्चीवरील शेती माहितीपट तयार करण्यात आला. त्यामुळ राज्यातील इच्छुक शेतकर्यांतर्फे चांगला प्रतिसाद मिळाला. एकूण १० मिनिटांचा माहितीपट हा सेंद्रिय शेतीचे महत्व विषद करतो. तसेच पालापाचोळा व घरच्या किचन वेस्टचे कसे व्यवस्थापन करावे याची माहिती यात दिली आहे. यूट्यूबर माहितीपट उपलब्ध आहे.

पूर्ण वेळ काम व रोजगार निर्मीती…घरोघरी बाग गारबेज टू गार्डन या संकल्पनेवर आधारीत बाग फूलवून देणे या विषयी, कंन्सलटंसी, सेटअप बिल्डींग, कार्यशाळा, आयोजीत केल्या जातात. या सार्या कामासाठी सध्या आमच्या कुटुंबातील पाच सदस्य व दोन व्यक्तिनां रोजगार उपलब्ध झाला आहे.

वसुंधरा मित्र पुरस्कार मिळाला…झिरो वेस्ट ही संकल्पना घरी साकारल्यामुळे किर्लोस्कर समुहाव्दारे आयोजीत होणारा वसुंधरा फिल्म फेस्टीव्हल व्दारे २०१५ या वर्षी वसुधंरा मित्र हा पुस्कार मिळाला आहे.

भाजीपालानिर्मीती विषयीप्रेम,आवड व कौशल्य…भाजीपाला निर्मीती हीच आवड आहे. फुलांपेक्षा भाज्या ही रोजची गरज आहे. घरच्या भाज्या ताज्या, स्वादिष्ट व आरोग्यदायी असल्यामुळे त्याची लागवड केल्यास कुटुंबातही पसरबागेविषयी आवड तयार होते याचा विचार करूनच भाजीपाला निर्मीतीत कौशल्य विकसीत करत आहे.

परदेशात अभ्यास व मार्गदर्शन…रसायनमुक्त शेती हा आवडीचा आहे. त्यामुळे विषयाच्या अभ्यासाठी महाराष्ट्रातील तसेच भारतभरातील कचरा व्यवनस्थापन, व विषमुक्त शेतीचा अभ्यास तर केलाच पण त्यासोबत थायलंड व झिम्बॉंबे येथेही महिनाभर वास्तव्य करून परसबागेचा अभ्यास केलाय. २००५ पासून सुरू झालेल्या या अभ्यासाला आता दीड तप पूर्ण होतेय.

सातत्याने विविध प्रयोग…पारंपारिक शेती कशी करत होते. याचा अभ्यास करत त्याची माहिती घेत तेच तंत्र आपल्या कुंड्या, वाफे, गच्चीवरची बाग आणण्याचे प्रयत्न करतोय. कचरा व्यवस्थापनासाठी कोणतेही कंपोस्टिंग कल्चर, पावडर न वापरता नैसर्गिक पध्दतीने खत तयार करता येते. यासाठी सातत्याने नवनवीन प्रयोग करत असतो. बाजारमुक्त परसबाग फूलवता येते. यावर माझा ठाम विश्वास आहे.

प्रचार प्रसारासाठी केले स्पर्धेचे आयोजन…गारबेज टू गार्डन व उपलब्धतेच्या तंत्रात भाजीपाल्याची विषमुक्त बाग फुलवता यावी. यासाठी घराघरात संदेश जावा यासाठी गच्चीवरची बागेची स्पर्धेचे आयोजन करण्यात आले. पदरमोड करत रोख विजेत्यांना पारितोषिक व पुरस्काराचे स्मृती चिन्ह प्रदान करण्यात आले.

गारबेज टू गार्डन साठी घेतोय मार्गदर्शन वर्ग…सोशल मिडीयाव्दारे मोफत मार्गदर्शन तर केले जातेच पण ज्यांना प्रात्यक्षिक करून बाग कशी फूलवावी यासाठी स्लाईडशो व्दारे मार्गर्शन केले जाते त्यात कचर्याचं व्यवस्थापन उपलब्ध जागा, खेळती हवा व निर्माण होणारा कचरा व कुटुंबाच्या हाताशी असणारा वेळ या नुसार कंपोस्टिंग सेटअप सुचविला जातो. मार्गदर्शनासाठी पूर्वी दिव्य मराठी व आता महाराष्ट्र टाईम्स सोबत कार्यशाळा आयोजीत केल्या जातात.

शाळाशाळात हा विषय पोहचवा यासाठी धडपड …कचरा व्यवस्थापनावरचा सृजनशील व रामबाण उपाय म्हणजे गच्चीवरची बाग हा विषय मुलांपर्यंत पोहचणे गरजेचे आहे. कारण तेच उदयाचे सूजाण नागरिक आहेत. त्यामुळे त्यांच्यावर योग्य वेळेत निसर्गाविषयी संस्कार होणे गरजेचे आहे यासाठी पाचवी ते आठवीच्या मुलांपर्यंत पोहचावा यासाठी मोफत मार्गदर्शनाची तयारी आहे. त्यासाठी शासकीय व खाजगी शाळा संपर्क करावा असे आवाहन करण्यात येत आहे. सध्या नाशिक मधील प्रयोगशील शाळा आनंदनिकेतन शाळेत मुलांना दर शनिवारी हा विषय शिकवला जात आहे.

पर्यायी जीवनशैलीचा अवलंब…आजच्या कचरा निर्मीतीला आपली आधुनिक जीवनशैलीच कारणीभूत आहे त्यामुळे आपण पर्यायी जीवनशैलीचा अवलंब केल्यास कचर्याचा प्रश्न सुटू शकेल यासाठी गारबेज टू गार्डन, सुतकताई सोलर पेटीचा वापर, गाय पालन करत आहे.

गावरान बियाणांचे जतन व संवर्धन व विक्री… संकरीत बियाणांपेक्षा गावरान बियाणं हे महत्वाची आहेत. त्यांच्यात रूजवण क्षमता व औषधी गुणधर्म अधिक असल्यामुळे नष्ट होत जाणारे वाण गोळा करून त्यांची लागवड करून त्यांचे जतन संवर्धन केले जाते. व त्याची छोटया प्रमाणात विक्री सुध्दा केली जाते.

सिंलेडर एवढाले डांगर…घराच्या संरक्षण भिंतीबाहेर लावलेला डांगराच्या बियाणाला केवळ घरातील खरकटे पाणी देत राहिलो. त्यातून दोन डांगर तयार झाले. एक-एक डांगर सिलेंडर एवढ्या आकाराचे व ३०-३० किलो वजनाचे होते.

बागेत सर्वच प्रकारचा भाजीपाला…बागेत सर्वच प्रकारच्या पालेभाजी, कंदमुळ, वेलवर्गीय, व फळभाज्या घेतल्या आहेत. कोणतेही शेडनेट न टाकता भाजीपाला तयार केला.

गांडूळ हीच खरी मित्र मंडळी…गांडूळ हा शेतकर्याचा मित्र असतो असे आपण शाळेत शिकलो आहोत. पण त्याचा प्रत्यक्ष वापर गच्चीवरच्या बागेत करायला हवा. त्यांची संख्या, वावर वाढला की बाग फलदायी, फुलदायी बनते. त्यामुळ सुका कचरा हा कधी कधी पोत्या पोत्याने भरून आणावा लागतो.

विरोध मावळला…कचरा त्यातल्या त्यात गच्चीवर शेती… या विषयाला बायको व शेजारीही विरोध करत होते. पण विषयाची व्याप्ती, प्रयोगाचीं यशस्वीता लक्षात येत गेल्याने आता विरोध मावळला आहे.नैसर्गिक बाग फुलवण्यासाठी देशी गायीचे पालन केले आहे. तिच्या शेण व गोमुत्राचा उपयोग नैसर्गिक कीडनियंत्रक, संजीवक बनवण्यासाठी व खत तयार करण्यासाठी केला जातो.

प्रचार प्रसारासाठी सॅकची कल्पना….गच्चीवरची बाग या संकल्पनेची इच्छुकांना माहितीव्हावी यासाठी पाठीवरील सॅकवर गच्चीवरची बाग अशी नेमप्लेट तयार करून प्रदर्शीत केली आहे. त्यामुळे गाडीवरून प्रवास करतांना लोक कौतुकाने बघतात. तसेच सिग्नलवर उभे असता त्याचे फोटो काढले जातात व नंतर संपर्क केला जातो. पाठीवरील बॅगेतच सारे कार्यालय सामावले आहे.

सध्या नाशिककरांच्या जाणीव जागृतीसाठी व दैनदिंन उपयोगासाठी छोटा हत्ती टाईप गाडी घेण्यात आली आहे. त्याव्दारे लोकांमध्ये जागृती घडवून आणत आहोत.

20180613_110943

दहा ट्रक पालापाचोळा रिचवला…नाशिक येथील एका शेतात भाजीपाल्याची बाग तयार केली आहे. त्यासाठी विटांचे २००० वर्ग फूटाचे वाफे तयार करण्यात आले. हे वाफे भरण्यासाठी दहा ट्रक पालापाचोळा रिचवण्यात आला. हा पालापाचोळा जॉगिंग ट्रकवर गोळा करण्यात आला. हा पालापाचोळा जाळून टाकण्यात आला असता. तो या कामासाठी उपयोगात आणून एकप्रकारे वायू प्रदुर्षनापासून शहराला वाचवले आहे.

घरची टेरेस वरील बाग व इच्छुकांच्या बागा फुलवून देतांना मोठ्या प्रमाणात सुका पालापोचोळ्याचा वापर केला जातो. त्यासाठी वर्षभर सिमेंट्च्या आकाराएवढ्या २५०० पोती पालापाचोळा हा उचलला जातो. त्याचा वापर भाजीपाल्याचे बेड तयार करण्यासाठी केलाा जातो.

प्लास्टिकचे तुकडे जमा करतो…. ८० टक्के पालापोचळा व २० टक्के माती बाग फुलवण्यासाठी वापरतो. ८० टक्के पालापाचोळा गोळा करतांना छोटे छोटे असे असंख्य प्लास्टिकचे तुकडे आढळतात. ते इतरत्र कुठे फेकून न देता ते पोत्यात भरून घंटागाडीस दिले जातात. आतापर्यंत मागील सहा वर्षात साठ लाख तुकडे जमा केले आहेत.

संकट हीच संधी …सध्या नाशिकमध्ये पाणी टंचाई जाणवत आहे. पाणी रोजच्या वापराला पुरत नसल्यामुळे सध्या गच्चीवरील माती वाळवून ठेवली आहे. माती वाळवणे ही गरजेचे असते. कारण सातत्याने माती ओली राहिली असता ती उत्पादन देत नाही. म्हणून पाणी टंचाईचे संकट हीच संधी मानून बाग नव्याने पूर्नभरीत केली आहे.

व्हिडीओ व्हालेंटिअर तर्फे देशपातळीवर बातमी…व्हिडीओ व्हालेंटिअर ही संस्था असून मानवीहक्क व पर्यावरण विषयी दृष्यमाध्यमांव्दारे बातमी तयार त्याविषयी जनमत तयार केले जाते. वाढत्या कचर्यांच्या समस्येवरील सृजनशील उपाय म्हणजे गच्चीवरची बाग होय. कचरा व्यवस्थापन शुन्य पैशात, सहज सोप्या पध्दतीने व्यवस्थापन करता येते हे या माहितीपटातून दर्शविले आहे.

आमचा हा व्यवसाय नाही.. तर पर्यावरणासंबधी जाणीव पूर्वक काम करण्याची ही आमची, कुटुंबाची बांधिलकी आहे. जी केवळ सेवा देत नसून लोकांच्या शिकण्याला व बागेला फूलवत आहोत.

संदीप चव्हाण, नाशिक, ईमेलः sandeepkchavan79@gmail.com

Wts app: ९८५०५६९६४४ www.gacchivarchibaug.in

 

Needs to equipments/ funds


vertical garden 1 1 (1098)संदीप चव्हाण, नाशिक, महाराष्ट्र में रहते है। पिछले चार साल से गारबेज टू गार्डन तंत्र को लेकर नाशिक में जहर से मुक्त सब्जिया और बागवानी बनाने के लिए लोगोंको प्रेरीत करते है। उनका सपना है की लोग अपने छोटी छोटी कौशिसे व्दारा जहर मुक्त सब्जिया घरपर ही उंगाये, पर्यावरण का खयाल रखे और निसर्ग के साथ जुडे रहे। इसलिए खेती की जरूरू नही है। शहर में जो भी जगह उपलब्ध है जैसे की (पंराडा, टेरेस, बाल्कनी, विंडो) उसीमें उपलब्ध नैसर्गिक संसाधनो (किचन वेस्ट, सुखे पत्ते,)  के साथ और जो भी उपलब्ध वस्तूंए में बागवानी करने के लिए प्रेरीत करते है। आज शहर में डंपीग ग्रांऊड की समस्या बढ रही है। अगर लोगों ने इस तरह किचन वेस्ट का जगह ही पर उसका सुखाकर इस्तेमाल किया तो डंपीग ग्रांऊड की समस्या नही रहेगी। और यह एक कारगर व आसान तरीका है। किचन वेस्ट का कंपोस्टिंग बनाने की कोई जरूरी नही.. ऐसा उनका कहना है। खाद बनाना यह प्राकृतिक के खिलाफ है और उसमें समय का गवाना है यह उनका मानना है।

इसलिए वह पिछले १२ साल से प्रयत्न कर कर रहे है। इस प्रयत्नों के पिछले चार साल में अपने परिवार के लिए उपजिवाका का माध्यम बनाया है। उनके साथ उनका परिवार और दो लोगों को भी रोजगार की प्राप्ती होती है।

जहर मुक्त खेती की आज बहूत जरूरी है। इसके बारे में लोगों को जागृत करना और निसर्ग के प्रती उनका सहयोग लेना जरूरी समजते है। इसलिए उन्होंने एक देशी नस्ल की गाय पाली है। उसीके गोमुत्र और गोबर से टेरेस फार्मिंग में उपयोग करते है।  इस काम को गती मिलने के लिए लंबे प्रयोसो के बाद एक चार पैयावाली गाडी खरेदी है। उसीसे थोडा आसानी हो गयी है। लेकीन यह सब कर्जा है। और कुछ कुछ करना है। उसके लिए और कर्जा मिलना मुश्किल है। और उनके सपने की कडी में कुछ साधनों की कमतरता है। अगर निचे नमुद कियें हुंए साधन का जुगाड हो जाता है तो  में पर्यावरण के क्षेत्र में लोगोंका और बडी मात्रा में सहयोग ले सकत है। और अपनी सिंमेंट की निस्तेज वंसुधरा को हरे हरे रंग के कुछ रंग भरना चाहते है।

  • Petrol Shredder machine 65000/- छत पर बागवानी के लिए 80 % बायोमास ( नारियल के छिलके, गन्ने का छिलके, पेड पौध्दे के पत्ते, सुका हुआ किचन वेस्ट और 20%  मिट्टी और खाद का उपयोग करते है। उपरोक्त मशीन व्दारा जो भि बायोमास लोगोव्दारा फेका या जलाया जाता है। उनको क्रश करके उपयोग कर सकते है। इससे दो फायदे है। एक  कम जगह में जादा से जादा संग्रहीत कर सकते है। और ट्रान्सपोर्ट के लिए सुविधा होगी।
  • किताब प्रकाशन 75000/- अब गच्चीवरची बाग ( टेरेस फार्मिंग) ये किताब की व्दितीय आवृत्ती प्रकाशीत करना चाहते है। जो स्वः एक प्रशिक्षण पुस्तिका की तरह होगी। ताकी इसे पढकर इच्छुक लोंग अपने घरपे ही किताब पढकर छत पर बागवानी कर सकते है। इससे पर्यावरण के क्षेत्र में बढा काम खडा रह सकता है।
  • बफींग machine 10000/- मंदीर से जमा किए नारियल के कठीण कवच से मैं किचेन्स बनाना चाहते है। कुछ चिंजे हातोसेही बनायी है इसमें बहोत सारा वक्त लग जाता है। उपरी मशीन अगर मिल गयी तो मैं कोकोनट शेल से अलग अलग चिंजे बना सकते है। जो पर्यावरण पुरक होगी। और स्थानिक महिलांए के लिए रोजगार की प्राप्ती होगी।

Total amt: 150000/-(1.5 lakh)

उनके कार्यपर युट्यूब पर एक फिल्म है उसे हर रोज २५० लोग देखते है। इसी विषय में मैने लोकसत्ता इस वर्तमान पत्र में एक साल कॉलम लिखा है। इसी काम की विविध माध्यमों व्दारो समाचार पत्र में जीवन परिचय प्रकाशित हुए है।

www.gacchivarchibaug.in

www.youtube.com

 

 

%d bloggers like this: